Εκτύπωση
Γενικά
Καλές Πρακτικές και Πρακτικές Οδηγίες
Σχεδιασμός του έργου ψηφιοποίησης
Επιλογή Περιεχομένου
Προετοιμασία για ψηφιοποίηση
Μεταχείριση των πρωτοτύπων
Ψηφιοποίηση
Διατήρηση του ψηφιακού περιεχομένου
Μεταδεδομένα
Ενέργειες ανάδειξης - προβολής
Πνευματικά Δικαιώματα
Διαχείριση έργων ψηφιοποίησης

Πρότυπα
Πρότυπα κειμένου
Πρότυπα εικόνας
Πρότυπα ήχου
Πρότυπα βίντεο
Πρότυπα τρισδιάστατου περιεχομένου
Πρότυπα μεταδεδομένων
Πρότυπα ταξινόμησης και ονοματολογίας

Τεχνικές Οδηγίες

Κέντρα Αριστείας
Λογισμικό ανάδειξης
καλών πρακτικών

Βήμα Συζητήσεων
Συντελεστές
 Διαδρομή: Αρχική Σελίδα > Γενικά > Μεταδεδομένα Σύνδεση   
  Επιλογή συνόλου μεταδεδομένων
    
 

Πριν την επιλογή του συνόλου των μεταδεδομένων για ένα έργο, καλό είναι να γίνεται μια επισκόπηση των αντικειμένων που θα περιγραφούν μέσω των συγκεκριμένων μεταδεδομένων. Αυτό θα βοηθήσει στην επιλογή κάποιου από τα υπάρχοντα πρότυπα μεταδεδομένων, αν καλύπτει τις ανάγκες του έργου, ή διαφορετικά θα αναδείξει τις ελλείψεις και τα κενά των υπαρχόντων προτύπων σε σχέση με τα σημαντικά χαρακτηριστικά που περιγράφουν τα πρωτότυπα.

Οδηγίες

  • Η χρήση των κατάλληλων μεταδεδομένων είναι πολύ σημαντική ως προς τη διευκόλυνση των υπηρεσιών αναζήτησης και ανάκτησης αντικειμένων από μια ψηφιακή συλλογή. Αυτό είναι εμφανές, ιδιαίτερα όταν γίνεται αναζήτηση σε πολλές συλλογές, οι οποίες φιλοξενούνται σε διαφορετικές τοποθεσίες (π.χ. εικονική διασύνδεση μουσείων κλπ). Για το λόγο αυτό συνιστάται να επιλέγονται μεταδεδομένα τα οποία είναι αντιπροσωπευτικά των ψηφιακών αντικειμένων.
  • Συστήνεται να επενδύεται αρκετός χρόνος στην εξέταση και επιλογή των χαρακτηριστικών και των ιδιοτήτων που χαρακτηρίζουν τα πρωτότυπα προς ψηφιοποίηση και στη μοντελοποίησή τους. Πάνω στο μοντέλο αυτό θα βασιστεί η επιλογή των μεταδεδομένων.
  • Υπάρχουν πολλά πρότυπα μεταδεδομένων. Συνεπώς, το κάθε έργο επιλέγει αυτό που βρίσκεται πιο κοντά στους στόχους του. Συστήνεται να αποφεύγεται η δημιουργία σχήματος μεταδεδομένων που δε βασίζεται σε κάποιο πρότυπο, εκτός από την περίπτωση κατά την οποία τα ήδη υπάρχοντα πρότυπα δεν καλύπτουν σε μεγάλο βαθμό τις επιδιώξεις του έργου.
  • Καλό είναι να εξετάζονται τα σχήματα μεταδεδομένων που χρησιμοποίησαν έργα με συναφές αντικείμενο στο παρελθόν. Τα σχήματα μεταδεδομένων σε έργα ψηφιοποίησης προσαρμόζονται εύκολα από το ένα έργο στο άλλο.
  • Καλό είναι να καταγραφεί πλήρως το σχήμα μεταδεδομένων του έργου.
  • Καλό είναι να λαμβάνονται υπόψη πιθανά ελεγχόμενα λεξιλόγια (π.χ. για την περιγραφή μιας τοποθεσίας, μιας χρονικής περιόδου κλπ). Υπάρχουν πολλά τέτοια λεξιλόγια και η χρήση τους είναι δυνατό να βελτιώσει κατά πολύ τα αποτελέσματα των αναζητήσεων.

Σχόλια

Υπάρχουν τρεις κατηγορίες μεταδεδομένων:

  • Περιγραφικά: περιγραφή και προσδιορισμός πληροφοριών
  • Δομικά: πλοήγηση και παρουσίαση
  • Διαχειριστικά: διαχείριση και επεξεργασία

Περισσότερες λεπτομέρειες για τις παραπάνω κατηγορίες περιλαμβάνονται στον πίνακα που ακολουθεί:

Κατηγορία Στόχος Πεδία Πρότυπα
Περιγραφικά Περιγραφή και προσδιορισμός του πρωτοτύπου
  • Στο τοπικό σύστημα επιτρέπει την αναζήτηση και ανάκτηση (π.χ. αναζήτηση φωτογραφιών με συγκεκριμένο θέμα)
  • Σε επίπεδο δικτύου επιτρέπει την ανακάλυψη ψηφιακών αντικειμένων (π.χ. ψηφιοποιημένων ποιητικών συλλογών)
  • Μοναδικά αναγνωριστικά
  • Φυσικές ιδιότητες του πρωτοτύπου (διαστάσεις κλπ)
  • Βιβλιογραφικές πληροφορίες (τίτλος, δημιουργός, γλώσσα, λέξεις-κλειδιά κλπ)
  • Dublin Core
  • MARC
τα πεδία μπορούν να συμπληρωθούν με όρους από ελεγχόμενα λεξιλόγια
Δομικά Απεικόνιση της δομής (λογικών και φυσικών σχέσεων) και βελτιωμένη παρουσίαση των ψηφιακών αντικειμένων:
  • Πληροφορίες σχετικά με την εσωτερική δομή του αντικειμένου π.χ. σελίδα, ενότητα, αριθμός κεφαλαίου.
  • Σχέσεις ανάμεσα σε διαφορετικά ψηφιακά αντικείμενα (για παράδειγμα η φωτογραφία Β περιέχεται στο κείμενο Α)
  • Σχέσεις ανάμεσα σε διαφορετικά αρχεία του ίδιου αντικειμένου (π.χ. το αρχείο εικόνας Β τύπου JPEG έχει δημιουργηθεί από το αρχείο εικόνας Α τύπου TIFF)
  • Σελίδα
  • Κεφάλαιο
  • Πίνακας περιεχομένων
  • Σχέσεις ανάμεσα σε ψηφιακά αντικείμενα κλπ
  • XML
  • EAD
Διαχειριστικά Επιτρέπει τη βραχυπρόθεσμη αλλά και μακροπρόθεσμη διαχείριση και επεξεργασία ψηφιακών συλλογών
  • Τεχνικά χαρακτηριστικά από την ψηφιακή αποτύπωση και τον έλεγχο ποιότητας (τεχνικά μεταδεδομένα)
  • Πληροφορίες σχετικές με τη διαχείριση των πνευματικών δικαιωμάτων και τον έλεγχο πρόσβασης
  • Πληροφορίες σχετικά με τη διατήρηση
  • Πληροφορίες σχετικά με το ιστορικό αλλαγών στο ψηφιακό αντικείμενο από τη στιγμή της δημιουργίας του
Τεχνικά χαρακτηριστικά, όπως τύπος και μοντέλο σαρωτή, ανάλυση, χρωματικό βάθος, τύπος αρχείου, φωτισμός, συμπίεση, κάτοχος πνευματικών δικαιωμάτων, περιορισμοί στην αναπαραγωγή και τη διανομή, ενέργειες διατήρησης (διαστήματα ανανέωσης, μετάβαση σε νέο τύπο αρχείου κλπ)  

Πίνακας 10: Κατηγορίες μεταδεδομένων

Ορισμένα από τα μεταδεδομένα που αναφέρονται στον παραπάνω πίνακα είναι στατικά, όπως η ημερομηνία δημιουργίας του ψηφιακού αντικειμένου και η ανάλυση σάρωσης. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν άλλα, όπως τα μεταδεδομένα διατήρησης (π.χ. μετάβαση σε νέο αποθηκευτικό μέσο), οι τιμές των οποίων μεταβάλλονται και για το λόγο αυτό απαιτείται η συνεχής ενημέρωση των αντίστοιχων πεδίων.

Το σύνολο των μεταδεδομένων που επιλέγεται για ένα έργο ψηφιοποίησης είναι αποφασιστικής σημασίας για το έργο αυτά, καθώς μέσω αυτού γίνεται η επιλογή των χαρακτηριστικών που θα περιγράψουν τα πρωτότυπα, τα ψηφιακά αντίγραφα, τις διαδικασίες και τις τεχνικές ψηφιοποίησης, τη διαχείριση των πνευματικών δικαιωμάτων κλπ. Υπάρχουν πολλά έργα ψηφιοποίησης τα οποία χρησιμοποιούν ισχυρά μοντέλα μεταδεδομένων, όπως το Making of America II (Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου, http://sunsite.berkeley.edu/moa2/) και έργα της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Αυστραλίας (http://www.nla.gov.au/metadata.html).

 
Προηγούμενη Σελίδα    Επόμενη Σελίδα

Εισαγωγή
Επιλογή συνόλου μεταδεδομένων
Πρότυπα μεταδεδομένων