Εκτύπωση
Γενικά
Καλές Πρακτικές και Πρακτικές Οδηγίες
Σχεδιασμός του έργου ψηφιοποίησης
Επιλογή Περιεχομένου
Προετοιμασία για ψηφιοποίηση
Μεταχείριση των πρωτοτύπων
Ψηφιοποίηση
Διατήρηση του ψηφιακού περιεχομένου
Μεταδεδομένα
Ενέργειες ανάδειξης - προβολής
Πνευματικά Δικαιώματα
Διαχείριση έργων ψηφιοποίησης

Πρότυπα
Πρότυπα κειμένου
Πρότυπα εικόνας
Πρότυπα ήχου
Πρότυπα βίντεο
Πρότυπα τρισδιάστατου περιεχομένου
Πρότυπα μεταδεδομένων
Πρότυπα ταξινόμησης και ονοματολογίας

Τεχνικές Οδηγίες

Κέντρα Αριστείας
Λογισμικό ανάδειξης
καλών πρακτικών

Βήμα Συζητήσεων
Συντελεστές
 Διαδρομή: Αρχική Σελίδα > Γενικά > Ψηφιοποίηση Σύνδεση   
  Χρήση σαρωτών
    
 

Η πιο συνηθισμένη συσκευή ψηφιοποίησης είναι ο επίπεδος σαρωτής. Τα μοντέλα Α4 και Α3 είναι τα πιο οικονομικά, είναι εύκολα στη χρήση και μπορούν να φτάσουν σε ικανοποιητική απόδοση, όταν ακολουθείται μια αποδοτική ροή εργασιών που έχει γίνει δεκτή και από το προσωπικό. Ωστόσο επειδή η φύση των πρωτοτύπων ποικίλει, μπορεί να απαιτηθεί η χρήση άλλων τύπων σαρωτών, για παράδειγμα σαρωτές με ειδικά πλαίσια για βιβλία, σαρωτές μεγάλου μεγέθους (Α0) κλπ. Το κόστος τους είναι υψηλό και συνήθως έργα με μεγάλο προϋπολογισμό και διάρκεια προμηθεύονται τέτοιο εξοπλισμό.

Οδηγίες

  • Η σάρωση συνιστάται να γίνει στη μέγιστη ανάλυση και χρωματικό βάθος ανάλογα με τους στόχους του έργου, την κατάσταση, το υλικό και τις διαστάσεις του πρωτοτύπου, τον προϋπολογισμό, το χρόνο και το προσωπικό που διαθέτει το έργο και το μέγεθος των παραγόμενων αρχείων (για λόγους αποθήκευσης). Σκοπός είναι το ψηφιακό αντίγραφο να είναι υψηλής ποιότητας, ώστε να αποφευχθεί η επανάληψη της διαδικασίας ψηφιοποίησης του ίδιου αντικειμένου στο μέλλον. Γενικά, για τα έργα ψηφιοποίησης ο κανόνας είναι «Ψηφιοποιήστε μια φορά μόνο». Στον πίνακα 4 των «Τεχνικών Χαρακτηριστικών» παρατίθενται οι επιθυμητές ελάχιστες απαιτήσεις σε ανάλυση και χρωματικό βάθος για το ψηφιακό υποκατάστατο. Με τη βοήθεια των τύπων στους πίνακες 5 και 6 («Τεχνικά Χαρακτηριστικά») μπορεί να γίνει πιο λεπτομερής υπολογισμός της ανάλυσης ανάλογα με τη λεπτομέρεια του πρωτοτύπου.
  • Αξίζει να σημειωθεί ότι ένα πρωτότυπο κακής ποιότητας (π.χ. κακή εστίαση σε μια φωτογραφία) δεν πρόκειται να βελτιωθεί στην ψηφιακή του μορφή. Η σάρωση αποτυπώνει ακριβώς το πρωτότυπο.
  • Συνιστάται η σάρωση του πρωτοτύπου ή ενός αντιγράφου του πρώτης γενιάς (δηλαδή σάρωση από το αρνητικό και όχι από μια εκτυπωμένη φωτογραφία του πρωτοτύπου), ώστε το ψηφιακό αντίγραφο να διαθέτει την καλύτερη δυνατή ποιότητα.
  • Σε σχέση με τη σάρωση φωτογραφιών, ίσως είναι σκόπιμη η σάρωση και του πίσω μέρους τους, αν περιέχεται σημαντική πληροφορία εκεί (π.χ. κάποιο σημείωμα). Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται ότι το ψηφιακό αντίγραφο περιέχει αποτυπωμένη όλη την ποσότητα πληροφορίας του πρωτοτύπου.
  • Το γυάλινο επίπεδο σάρωσης επιβάλλεται να είναι απόλυτα καθαρό, αφού κάτι τέτοιο συμβάλλει στην καλύτερη ποιότητα του αποτελέσματος και προστατεύει το πρωτότυπο από τη δημιουργία λεκέδων. Μετά από κάθε σάρωση καλό είναι να καθαρίζονται οποιαδήποτε υπολείμματα έχουν μείνει στη γυάλινη επιφάνεια. Στην αγορά κυκλοφορούν ειδικά σετ καθαρισμού που αποτελούνται από αντιστατικά πανάκια και βουρτσάκι.
  • Συνιστάται η σάρωση σε επίπεδο σαρωτή αντικειμένων στα οποία μπορεί να ασκηθεί πίεση πάνω σε μια επίπεδη και σκληρή επιφάνεια. Αν υπάρχει κάποια αμφιβολία για συγκεκριμένα πρωτότυπα, καλό είναι να ζητηθεί η γνώμη ειδικών.
  • Αν ένα αντικείμενο είναι μεγαλύτερων διαστάσεων από το σαρωτή, πρέπει να σαρωθεί τμηματικά. Καλό είναι να σαρωθούν τμήματα επικάλυψης μερικών εκατοστών σε καθένα από τα κομμάτια, ώστε να μην υπάρχει κενό μεταξύ τους. Κατά τη σάρωση των τμημάτων συνιστάται να διατηρηθούν οι ίδιες συνθήκες φωτισμού και περιβάλλοντος, ώστε το αποτέλεσμα να παρουσιάζεται ομοιόμορφο. Επίσης, αν κρίνεται σκόπιμο για την προστασία του πρωτοτύπου, προτείνεται η σάρωση να γίνεται από περισσότερα από ένα άτομα.
  • Συνιστάται τα αντικείμενα όμοιων διαστάσεων και ίδιου τύπου (π.χ. έγγραφα, φωτογραφίες) να ομαδοποιούνται και να σαρώνονται μαζί, ώστε να προσαρμόζονται κατάλληλα οι ρυθμίσεις του σαρωτή.
  • Η σάρωση των εγγράφων των οποίων το χαρτί διατηρείται σε πολύ καλή ποιότητα ίσως μπορεί να αυτοματοποιηθεί μέσω του τροφοδότη εγγράφων που διαθέτουν οι περισσότεροι σαρωτές. Καλό είναι να προηγηθεί σχετικός έλεγχος.
  • Πριν ξεκινήσει η σάρωση των πρωτοτύπων, καλό είναι να γίνει έλεγχος της λειτουργίας και των παραγόμενων αρχείων του σαρωτή σε αντικείμενα που δεν είναι ευαίσθητα και δε διαθέτουν μεγάλη αξία. Τα ίδια αντικείμενα μπορούν να αξιοποιηθούν και στην εκπαίδευση του προσωπικού.
  • Η εκ νέου σάρωση ενός αριθμού αντικειμένων είναι αναπόφευκτη. Καλό είναι αυτός ο παράγοντας να ληφθεί υπόψη κατά τον υπολογισμό του κόστους της ψηφιοποίησης, καθώς δε συνιστά αποτυχία, αλλά αναγκαία διαδικασία για την επίτευξη ενός καλύτερου αποτελέσματος.
  • Το ψηφιακό αντίγραφο που θα προκύψει καλό είναι να αποθηκεύεται σε τύπο αρχείου χωρίς συμπίεση η με συμπίεση χωρίς απώλεια πληροφορίας (lossless). Συνιστάται η αποθήκευση να γίνεται σε TIFF (Tagged Image File Format).
  • Συνιστάται να καθιερωθεί ένας ενιαίος τρόπος ονοματοδοσίας των παραγόμενων αρχείων. Για παράδειγμα μπορεί να αξιοποιηθεί το υπάρχον σύστημα καταλογογράφησης ή τα ονόματα να είναι δηλωτικά του αντικειμένου. Επίσης, συνιστάται να είναι εύκολη η σύνδεση ανάμεσα στο πρωτότυπο και το ψηφιακό του αντίγραφο.
  • Για λόγους συμβατότητας ανάμεσα σε διαφορετικά υπολογιστικά περιβάλλοντα, το όνομα των αρχείων καλό είναι να αποτελείται από οχτώ το πολύ χαρακτήρες, ακολουθούμενους από μια επέκταση το πολύ τριών χαρακτήρων.
  • Πριν ο φορέας καθιερώσει μια ροή εργασίας για την ψηφιοποίηση, καλό είναι να εκτελεστεί η ροή αυτή δοκιμαστικά (σάρωση, ψηφιακή επεξεργασία κλπ), ώστε να επαληθευτεί ότι τα αποτελέσματά της είναι τα αναμενόμενα και να αντιμετωπιστεί οποιοδήποτε πρόβλημα.

Σχόλια

Η σάρωση είναι μια σχετικά εύκολη εργασία. Η ύπαρξη συγκεκριμένης ροής εργασιών επιτρέπει την αύξηση της απόδοσης και την ελαχιστοποίηση των λαθών. Ωστόσο, όσο περισσότερες δυνατότητες διαθέτει ένας σαρωτής τόσο περισσότερη εξειδίκευση πρέπει να έχει ο χειριστής του.

Η σάρωση αντικειμένων εξαιρετικά μεγάλων διαστάσεων, όπως επίσης και η σάρωση υψηλής ποιότητας απαιτούν πολύ χρόνο και προσπάθεια. Αν δεν υπάρχει ο αντίστοιχος εξοπλισμός (μεγάλος επίπεδος σαρωτής ή σαρωτής με ειδικό πλαίσιο για βιβλία), τότε πρέπει να γίνει ειδική πρόβλεψη στο πλαίσιο του έργου. Μια αποτελεσματική λύση είναι η ανάθεση αυτής της εργασίας σε ένα οργανισμό ο οποίος διαθέτει τον απαιτούμενο εξοπλισμό και κατάλληλα καταρτισμένο προσωπικό.

Η ποιότητα του αποτελέσματος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την κατάσταση των πρωτοτύπων. Για παράδειγμα όσο καλύτερη είναι η ποιότητα του χαρτιού των εγγράφων, τόσο καλύτερη είναι και η ποιότητα του ψηφιακού αντιγράφου.

 
Προηγούμενη Σελίδα    Επόμενη Σελίδα

Εισαγωγή
Τεχνικά Χαρακτηριστικά
Χρήση σαρωτών
Χρήση ψηφιακών φωτογραφικών μηχανών
Τεχνικές και ρυθμίσεις πριν την ψηφιακή αποτύπωση
Επεξεργασία των ψηφιακών αντιγράφων
Οπτική αναγνώριση χαρακτήρων (OCR)
Έλεγχος ποιότητας